Kontrola zachowania znaczenia źródła

Sprawdź, czy tekst AI zachował znaczenie źródła – porównaj jego tezy z fragmentami oryginału. Przykład: przeróbka nie może przedstawiać opinii RPO jako obowiązującej zasady; to uwagi do projektu, nie treść rozporządzenia. Zwróć uwagę na słowa zakresowe: „powinna”, „może”, „jeśli względy organizacyjne na to pozwalają”.

Ustal wersję źródła

Zapisz nazwę dokumentu, datę i fragmenty źródła, na których ma opierać się tekst. W materiale BIP RPO widnieje data 14 października 2022 r.; fragment to uwagi RPO do projektu rozporządzenia o kontroli skazanych, a nie obowiązujące przepisy. Przed przeróbką zaznacz, że źródło opisuje projekt, a nie finalną regulację.

Pracuj na konkretnych fragmentach, nie na tytule ani opisie dokumentu. Przykład: fragment RPO zawiera uwagi o liczbie funkcjonariuszy podczas kontroli – nie dodawaj zasad, których udostępniony tekst nie zawiera.

Kroki weryfikacji zachowania znaczenia źródła

Porównaj ustalenia, nie słowa

Podziel źródło na krótkie ustalenia: kto, co, kiedy, na jakich warunkach, z jakim wyjątkiem. Zapisz obok odpowiadający im fragment szkicu. Jeśli go brak, oceń, czy pominięcie jest zamierzone i bezpieczne dla odbiorcy. Nowe twierdzenie bez oparcia w źródle wymaga osobnej weryfikacji.

Przykład z BIP RPO: projekt przewiduje kontrolę pobieżną przez „więcej niż jednego funkcjonariusza”, a osobistą przez „więcej niż dwóch”, jeśli pozwalają względy organizacyjne. RPO kwestionuje standardową obecność co najmniej trzech funkcjonariuszy przy kontroli osobistej i postuluje uzależnienie liczby od postawy osadzonego i oceny ryzyka. Przeróbka, która pomija warunek organizacyjny albo przedstawia stanowisko RPO jako przepis, zmienia zakres informacji.

Sprawdź związki między zdaniami. W tym samym fragmencie RPO postuluje kontrolę pobieżną pod nadzorem monitoringu wizyjnego, gdy to możliwe. Nie zmieniaj tego postulatu w bezwarunkowy wymóg.

Podobnie wytyczne o kontroli w programach polityki spójności: kontrola dokumentów ma potwierdzić kompletność i zgodność ścieżki audytu z prawem i procedurami. Skrót nie może usuwać tego celu ani go rozszerzać poza zakres fragmentu.

Porównanie stanowiska RPO a treści projektu rozporządzenia – kontrola skazanych

Zapisz rodzaj zmiany

Oznacz ustalenia jako zachowane, pominięte świadomie, zawężone, rozszerzone, odwrócone albo dodane. Przy zmianie znaczenia zapisz decyzję osoby odpowiedzialnej za treść. W przykładzie RPO ważniejsze jest zachowanie rozróżnienia między projektem a oceną RPO oraz warunku organizacyjnego niż kopiowanie szyku zdań.

Przy obszernym źródle porównuj fragmenty po kolei. Na końcu przeczytaj cały wynik – poprawne osobno akapity mogą razem sugerować błędny wniosek.

W zaakceptowanej wersji warunki, wyjątki i status wypowiedzi (projekt czy stanowisko RPO) muszą być zrozumiałe bez zaglądania do źródła.

Ważne informacje z dokumentów źródłowych